De oorsprong van de Yang-stijl taijiquan ligt bij Yang Luchan (1799–1872), die het systeem dat hij in Chenjiagou had geleerd verder ontwikkelde en toegankelijk maakte voor een bredere kring van leerlingen. Hoewel zijn onderricht zachter en vloeiender was dan de Chen-vorm, bleef het duidelijk geworteld in martiale principes, interne krachtontwikkeling en praktische toepassing. Taiji was in deze periode geen losse bewegingsleer, maar een compleet krijgskunstsysteem.
De Yang-familie
Na Yang Luchan werd de kunst doorgegeven binnen de Yang-familie, met name via zijn zonen Yang Banhou en Yang Jianhou, en later zijn kleinzonen Yang Shaohou en Yang Chengfu. Binnen deze generatie ontstonden verschillende accenten:
-
Yang Shaohou stond bekend om een compactere, strakkere en uitgesproken martiale benadering, met duidelijke nadruk op fa-jing, structuur en interne kracht.
-
Yang Chengfu vereenvoudigde en verzachtte de vorm, waardoor taiji toegankelijker werd voor grote groepen en ook meer werd ingezet voor gezondheid en algemene beoefening.
Beide benaderingen maken deel uit van de Yang-traditie, maar vertegenwoordigen verschillende lagen van hetzelfde systeem. De zogeheten “oude” of “klassieke” Yang-principes bleven vooral leven in kleinere kringen, vaak buiten het publieke lescircuit.
De overgang naar latere generaties
In de eerste helft van de 20e eeuw werd taijiquan beïnvloed door maatschappelijke veranderingen in China. Om taiji breed te kunnen onderwijzen, werden vormen gestandaardiseerd en vereenvoudigd. Tegelijkertijd bleven sommige leraren werken met oudere trainingsmethoden, die minder zichtbaar waren en vooral mondeling en praktisch werden doorgegeven.
In westerse bronnen wordt in dit verband vaak verwezen naar leraren uit deze meer besloten traditie, die elementen van oud-Yang-taiji bleven onderwijzen — waaronder nadruk op:
-
interne spiralen en lichaamsmechanica
-
martiale toepassingen
-
partneroefeningen en gevoelsontwikkeling
-
fa-jing en intentie (yi)
Wat consistent terugkeert, is het idee dat deze kennis niet via gestandaardiseerde vormen werd doorgegeven, maar via directe leraar-leerlingrelaties.
Erle Montaigue en “Old Yang”
Erle Montaigue (1949–2011) speelde een belangrijke rol in het toegankelijk maken van deze minder bekende aspecten van Yang-taiji voor westerse beoefenaars. Hij presenteerde zijn werk als gebaseerd op wat hij aanduidde als “Old Yang Style” — een benadering die volgens hem dichter stond bij de traditionele, martiale en interne principes van de Yang-familie vóór de grootschalige modernisering. Deze oudere kennis werd aan hem doorgegeven via Chang Yiu-chun (ook gespeld als Zhang Yui-chun). Chang Yiu-chun wordt binnen deze traditie geplaatst als een leraar die getraind was in de Yang-familielijn, met name in de meer klassieke, door Yang Shaohou beïnvloede benadering van taijiquan.
Kenmerkend voor Montaigue’s benadering was dat:
-
taiji werd onderwezen als een intern krijgskunstsysteem, niet uitsluitend als bewegingsleer;
-
gezondheid werd gezien als een gevolg van correcte interne training, niet als losstaand doel;
-
vormen, toepassingen, qigong en partnerwerk als één geheel werden benaderd.
Via zijn uitgebreide lesmateriaal, publicaties en seminars kreeg deze interpretatie van Yang-taiji vooral in Europa en Australië brede bekendheid. Na zijn overlijden is Eli Montaigue in zijn vaders voetsporen getreden en zet hij zich in voor het verspreiden van deze traditie.
Traditioneel versus modern
Het onderscheid tussen traditionele en moderne taiji is geen waardeoordeel, maar een verschil in focus. Moderne vormen hebben taiji wereldwijd toegankelijk gemaakt en leveren veel gezondheidsvoordelen. De traditionele Yang-lijn, zoals die via Montaigue wordt beschreven, richt zich vooral op diepte, interne verfijning en de oorspronkelijke krijgskunstige context van taijiquan.
Studio Zin als levende schakel
Binnen deze traditie ziet Studio Zin zichzelf niet als eindpunt van een stamboom, maar als een levende schakel: een plek waar oude principes worden onderzocht, geoefend en doorgegeven op een manier die past bij deze tijd, zonder de essentie van de oorspronkelijke Yang-traditie uit het oog te verliezen.